Naar de inhoud

Hier ben je even niet

Dit deel van Mijn Leerplein is voor volwassenen.

Terug naar Mijn plek

Leren & oefenen · Tips

Van een fout naar een passende oefenstap

Redactie Mijn Leerplein · · 2 min leestijd

Eén fout zegt nog niet waarom iets lastig is. Zo kom je van een opvallende fout rustig tot een volgende stap die past.

Leerkracht ondersteunt een kind bij schoolwerk aan tafel
Foto ter illustratie: Katerina Holmes via Pexels · Licentie

Je ziet het in een werkblad of in een spel: een som gaat mis. Het is verleidelijk om meteen te denken 'hij snapt aftrekken niet'. Maar één fout kan vele oorzaken hebben: haast, een rekenfoutje, een verkeerd gelezen opgave, of echt een lastig onderdeel. Een diagnose op basis van één fout is daarom geen goed idee.

Kijk eerst zelf, naar meer opgaven

Een patroon zie je pas bij meerdere, gevarieerde opgaven. Gaat het steeds mis bij aftrekken over het tiental, maar niet binnen het tiental? Dan heb je een gerichter vermoeden dan bij één misser. Let daarbij op het verschil tussen een losse fout (een keer slordig), een terugkerend patroon (steeds dezelfde stap mis) en te weinig bewijs (te weinig opgaven om iets te zeggen).

Laat de denkstap horen

Een bruikbare volgende stap is om je kind te laten vertellen hoe het denkt. Dat kan aanwijzingen geven; een verklaring is nog niet altijd sluitend. Soms blijkt het antwoord fout maar de aanpak juist, of andersom.

Oefen gericht en klein

Kies één kleine stap terug en oefen die kort, met gevarieerde opgaven: niet tien keer dezelfde som, maar dezelfde stap in verschillende vormen. Kijk na een paar dagen opnieuw, met nieuwe opgaven en zonder hulp erbij. Pas dan zie je of de stap echt is gezet.

Deze manier van werken heet in het onderwijs formatief handelen: tijdig en doelgericht informatie verzamelen over het leren en daarbij een vervolgstap bepalen. Het kennisoverzicht van Onderwijskennis benadrukt tegelijk dat het bewijs voor het hele cyclische proces grenzen heeft — het is een verstandige werkwijze, geen wondermiddel.(Onderwijskennis (NRO))

Wat een platform wel en niet kan

Mijn Leerplein kan helpen met oefenadvies, bijvoorbeeld na Mijn Ontdektocht. Dat advies is een signaal, geen diagnose: het vraagt genoeg gegevens en altijd de afweging van een volwassene. Jij kent je kind of klas en beslist wat zinvol is. Twijfel je over een kind, bespreek het dan met de leerkracht of intern begeleider.

Voorbeeld in de klas (fictief)

Stel: een leerkracht in groep 4 ziet dat een leerling bij 32 − 7 steeds 35 opschrijft. Ze laat de leerling de som met blokjes leggen en hoort: 'Je kunt 2 min 7 niet doen, dus doe ik 7 min 2.' Nu is duidelijk welke stap nog oefening nodig heeft — en dat was iets anders dan 'aftrekken snapt hij niet'.